Spływy kajakowe na Litwie

Rzeki południowej Litwy słusznie uważane są za nadzwyczaj atrakcyjne szlaki kajakowe, głównie z uwagi na różnorodność krajobrazu, dziewiczą, nieskażoną przyrodę (w znacznej mierze spowodowaną bardzo małą gęstością zaludnienia) oraz urozmaicony charakter rzek (spotykamy odcinki o charakterze nizinnym i zbliżonym do górskiego). Szlaki kajakowe na Litwie są średnio trudne, charakteryzują się występowaniem szybkiego, często rwącego nurtu z możliwymi przeszkodami w postaci przewróconych drzew i wystających z wody głazów. Z tego powodu nie polecamy ich początkującym kajakarzom. Tereny, na których odbywają się spływy są dość odludne i aby czuć się komfortowo oraz w pełni wykorzystać możliwe atrakcje, warto wynająć mówiącego po polsku doświadczonego litewskiego przewodnika. Towarzysząc nam przez cały okres spływu, ułatwia dobór miejsc biwakowych, zapewnia zaopatrzenie w żywność (w bardzo nielicznych sklepach najczęściej nie ma odpowiedniej ilości potrzebnych produktów) oraz wie, gdzie można skorzystać z sauny (bani), bowiem część z nich jest wyłącznie do prywatnego użytku właścicieli. Wszystkie niżej opisane szlaki kajakowe można łączyć i urozmaicać wprowadzając jako etapy np. wycieczki rowerowe.

Informacje praktyczne:

• Litwa leży w innej strefie czasowej (+ 2.00 GMT) i po przekroczeniu granicy należy przesunąć zegarki o godzinę do przodu,
• na terenie Litwy Uła w całości płynie przez Dżukijski Park Narodowy (Dżukijos Nacionalinis Parkas). Na jej przepłynięcie konieczne są bilety wstępu na spływ w cenie 6 litów/osobę/spływ (niezależnie od ilości dni). Można je kupić w dwóch biurach Parku, w miejscowościach Marcinkonys i Merkine od poniedziałku do piątku w godz. 8.00 - 17.00 z przerwą 12.00 - 13.00 oraz w soboty 8.00 - 16.00 z przerwą 12.00 - 13.00.

• ilość miejsc biwakowych praktycznie wszędzie jest wystarczająca, aby dość dowolnie dobierać długości poszczególnych odcinków. Należy jednak pamiętać, aby na Ule biwakować wyłącznie w miejscach wyznaczonych, które są dobrze oznaczone i wyposażone w podstawową infrastrukturę turystyczną.
  Na wszystkich regularnych polach biwakowych koszt noclegu to ok. 5 litów/namiot. Można również nocować na prywatnych łąkach, ale należy to uzgodnić z właścicielem. Mieszkańcy tych terenów są bardzo gościnni i chętnie udzielają pomocy. Bardzo często można się z nimi porozumiewać po polsku, ewentualnie po rosyjsku.
• z uwagi na odludny teren zakup artykułów żywnościowych jest dość trudny. Np. na trasie spływu Ułą są zaledwie 3 miejscowości, w których są sklepy spożywcze, które mają nietypowo dla nas brzmiącą nazwę Pardoutuve. Te miejscowości to Dubičai, Rudnia i Merkine. Czasem można spotkać sklepy objazdowe, ale to kwestia przypadku i nie polecamy na zdawanie się na przysłowiowy "łut szczęścia".
• na szlakach istnieje możliwość kilkukrotnego skorzystania z sauny (bani).

Szlak Uła - Mereczanka - Niemen (Ŭla - Merkys - Nemunas) - 111 km (60 + 20 + 31) - ok. 7 dni.

Uła

• 0,0 km - spływ rozpoczynamy w miejscowości Dubičai. Za mostem na lewym brzegu rzeki znajduje się dogodne miejsce do wodowania kajaków. We wsi jest sklep, gdzie można uzupełnić zaopatrzenie. Początkowo rzeka płynie przez łąki, częściowo uregulowanym korytem o wysokich brzegach.
• 2,9 km - przepływamy pod mostem na drodze szutrowej, po prawej stronie dopływ rzeki Kaniavele. Rzeka wpływa na teren otuliny Dżukijskiego Parku Narodowego i wije się wśród łąk otoczonych lasem.
• 10,3 km - docieramy do pierwszego mostu we wsi Krokšlys, po chwili kolejny; za wsią na prawym brzegu zajmuje się dogodne miejsce do biwakowania. Rzeka staje się bardzo malownicza, ma wysokie zalesione brzegi, z lewej strony mijamy dopływ Lynupis.
• 17,1 km - dopływamy do jeziora Uła, przy którym znajduje się wyznaczone miejsce biwakowe. Proponujemy zakończyć pierwszy dzień spływu tutaj lub 2 km dalej przed wsią na łące pod wysoką skarpą.

• 20,0 km - docieramy do miejscowości Rudnia, w której znajduje się sklep spożywczy, po uzgodnieniu z jego właścicielem można biwakować na porośniętej drzewami łące na przeciwnym brzegu rzeki. Dopływamy do mostu, za którym znajduje się jaz - konieczna jest przenoska. Za miejscowością Uła meandruje wśród łąk pomiędzy wysokimi skarpami porośniętymi lasem.
• 27,9 km - przepływamy pod drewnianym mostkiem we wsi Kašetos. Na prawym brzegu znajduje się plaża. Dolina się zwęża, rzeka płynie pomiędzy wysokimi, zalesionymi brzegami. Czasami spływ utrudniają przewrócone drzewa.
• 29,6 km - dopływamy do wsi Pauosupe, znajduje się tam wpływ rzeki Uosupis. Na prawym brzegu zlokalizowano miejsce biwakowe, we wsi jest również gospodarstwo agroturystyczne. Można ponadto zwiedzić zabytkowy dom litewskiego pisarza A. Matutiusa.
• 32,6 km - wpływamy na teren Dżukijskiego Parku Narodowego - na prawym brzegu widoczna tablica informacyjna. Od tego miejsca konieczne jest posiadania biletów na spływ Ułą, a biwakowanie dozwolone jest tylko w miejscach wyznaczonych.
• 37,7 km - dopływamy do mostku we wsi Zervynos. Miejscowość charakteryzuje drewniana zabudowa, warto obejrzeć cmentarz z drewnianymi nagrobkami. Za wsią na prawym brzegu znajduje się wyznaczony punkt biwakowy, na których możemy zakończyć drugi dzień spływu.
• 37,6 km - przepływamy pod mostem kolejowym na trasie Wilno - Grodno, uwaga na szybki nurt, przez kolejne 5 km Uła ma charakter rzeki górskiej i jest bardzo malownicza. Polu biwakowe położone jest na lewym brzegu rzeki kilometr przed mostem drogowym.
• 43,4 km - dopływamy do wsi Mančiagire, prąd w niektórych miejscach zwalnia, ale miejscami przyspiesza. Przepływamy pod kolejnym mostkiem - kładką (podwieszona tabliczka z napisem Ulos akis. Warto tu wyjść z kajaka i podejść stromymi schodami na taras widokowy.
• 50,3 km - mijamy most we wsi Žiūrai. Aby zrobić zakupy można udać się na 3 km wycieczkę nad piękne jezioro Lavysas, gdzie znajduje się kawiarnia i sklep.
• 52,0 km - dopływamy do miejscowości Trakiškiai, w której znajduje się gospodarstwo agroturystyczne oraz duże pole biwakowe, na którym można przenocować po trzecim dniu.
• 55,8 km - mijamy pojedyncze zabudowania wsi Pauliai położonej na prawym brzegu rzeki. Dolina staje się wąska, a brzegi bardzo wysokie.
• 57,8 km - dopływamy do Mereczanki

Mereczanka

• 57,9 km - dopływamy do położonego na lewym brzegu wyznaczonego miejsca biwakowego. Dalej rzeka ma zmienny nurt, napotykamy na bystrotoki. Płynąc mijamy zabudowania Mardasayas.
• 65,0 km - dopływamy do ujścia rzeki Gruda, przed nim po prawej stronie miejsce biwakowe. Mijamy położoną na lewym brzegu miejscowość Pulvočiai. Uwaga na drut przeciągnięty przez rzekę! Poniżej wsi kolejne wyznaczone miejsce biwakowe, poniżej lewy dopływ - Skrobulus; dalej jest również kilka pól biwakowych. Możemy tu zakończyć czwarty dzień spływu.
• 77,0 km - mijamy most drogowy na trasie A4 Druskienniki - Wilno, przed nim znajduje się wyznaczone pole biwakowe.
• 80,0 km - Mereczanka wpływa do Niemna w pobliżu miasteczka Merkine, w którym znajdują się sklepy, kościół, bary. Na prawym brzegu wzgórze zamkowe - doskonały punkt widokowy. Możemy zakończyć spływ przy moście lub kontynuować go Niemnem.

Niemen

• 80,2 km - przepływamy pod mostem drogowym, za którym znajduje się rozlewisko rzeki z kilkoma wyspami. Na lewym brzegu miejsce biwakowe, gdzie możemy np. zakończyć piąty dzień spływu.
• 88,0 km - docieramy do miejsca biwakowego położonego na lewym brzegu rzeki, tuż za nim po prawej dopływ rzeki Apsinge, znajdują się kolejne miejsca biwakowe oraz urocza plaża. 2 km dalej kolejny dopływ Netiesca, w pobliżu którego są dwa miejsca biwakowe na prawym brzegu, a nieco dalej następne.
• 97,3 km - docieramy do wyspy na Niemnie, za którą po około 3 km w pobliżu granicy Dżukijskiego Parku Narodowego znajduje się kolejne miejsce biwakowe. Możemy wybrać je na nocleg po szóstym dniu. Rzeka rozszerza się, nurt jest zmienny, napotykamy na mielizny i piaszczyste łachy. Należy zwrócić uwagę na malownicze urwisko na prawym brzegu.

• 106 km - mijamy głaz narzutowy Klebono uola znajdujący się w korycie rzeki, na lewym brzegu rozciąga się rezerwat przyrody.
• 110,9 km - docieramy do wsi Nemunaitis, w której możemy zakończyć spływ zarówno po lewej, jak i po prawej stronie. Po prawej stronie znajduje się sklep, kościół i bar. Na lewym brzegu znajduje się hotel, a w nim restauracja, niestety z dosyć wygórowanymi cenami. Przy hotelu po uzyskaniu zgody można biwakować. Ewentualnie można płynąć Niemnem jeszcze około 20 km dalej i zakończyć spływ w mieście Alytus.

Szlak Mereczanka - Niemen (Merkys - Nemunas) 219 km (188 + 31) - ok. 9 dni.

Mereczanka

• 0,0 km - rozpoczynamy spływ w miejscowości Tabariškes na lewym brzegu rzeki za mostem. Po uzgodnieniu z mieszkającym w pobliżu właścicielem na łące można przenocować. We wsi znajduje się drewniany kościół z XVII w. oraz sklep spożywczy. Spływ możemy rozpocząć także kilkaset metrów dalej przy brodzie, gdzie również możemy biwakować. Zaraz za nim spotykamy pierwszą przeszkodę - drewnianą kładkę (przeciągamy kajaki górą), kilometr dalej kolejną tym razem betonową (próbujemy pod spodem).
• 3,3 km - mijamy most w miejscowości Aukštasis Pamerkys, uwaga na bardzo szybki nurt, płynąc dalej na prawym brzegu mijamy miejscowość Viktariškes oraz lewy dopływ Verža.
• 5,5 km - dopływamy do mostu w pobliżu miejscowości Pamerkys, płyniemy przez liściasty lasek, dalej na prawym brzegu dogodne miejsce do biwakowania. Krajobraz malowniczy, rzeka ma wysokie, urwiste brzegi. Na szlaku mijamy kilka kładek, pod którymi da się przepłynąć, spotykamy również zwalone drzewa oraz kilka miejsc nadających się na biwak.
• 12,7 km - mijamy położoną na wzniesieniu wioskę Mikniškes, w której jest mała cerkiew oraz dwa miejsca biwakowe.
• 13,9 km - dopływamy do mostu drogowego w miejscowości Turgeliai położonej na prawym brzegu. Warto obejrzeć kościół z XX w. z ociosanych głazów, jest tu kilka sklepów, w których można uzupełnić zapasy. Przepływając pod mostem uwaga na wartki nurt i kamienie. Dalej na lewym brzegu znajduje się malownicze grodzisko, kilkaset metrów w dół po lewej mijamy bardzo wysokie urwisko.

• 19,2 km - mijamy kolejny most, następnie pokonujemy tamę piętrzącą wodę i przepływamy pod mostem we wsi Merkine, nurt przyspiesza, brzegi są bardziej zalesione, po prawej dogodne miejsce biwakowe. Rzeka płynie przez okolice Puszczy Rudnickiej, odcinek bardzo wartki z licznymi przeszkodami, wyspami i kamieniami. Kilka malowniczych miejsc, gdzie możemy zakończyć pierwszy dzień spływu.
• 26,5 km - przepływamy pod mostem we wsi Merkio Vilkiškes, są tu pozostałości dawnego jazu - konieczna przenoska. Dalej mijamy położone na prawym brzegu wsie Viatiešiunai i Kačenai.
• 30,8 km - most drogowy, rzeka wyraĄnie się rozszerza, mijamy kilka miejsc biwakowych. Po prawej widoczne zabudowania miejscowości Jašiunai.
• 37,6 km - most drogowy na międzynarodowej trasie Wilno - Lida (A15), na prawym brzegu kościół, we wsi jest również kilka sklepów i bar (baras), około 4 km w dół rzeki kolejny most, za nim na lewym brzegu opuszczony pałac położony w rozległym parku. Przeprawiamy się przez następną tamę i docieramy do mostu kolejowego.
• 45,1 km - mijamy most w okolicy miejscowości SliŽiunai, miejsca biwakowe zarówno na prawym jak i nieco dalej na lewym brzegu. Rzeka wpływa do lasu, zwęża się, coraz bardziej meandruje. Mijamy kolejne miejsca biwakowe (możemy tam przenocować i zakończyć drugi dzień spływu), dalej po prawej zalesiony urwisty brzeg, za którym rzeka płynie wśród podmokłych łąk.
• 52,5 km - przepływamy pod mostkiem we wsi Salos, za którym jest dogodne miejsce do biwakowania, po lewej dopływ rzeki Upsese i kolejny mostek z biwakiem.
• 59,7 km - most w pobliżu miejscowości Rudninkai, w której znajduje się kościół i sklepy. Poniżej wsi rzeka silnie meandruje wśród łąk, po prawej stronie trzy miejsca biwakowe. W okolicach wsi Baltoji Voke (jest tam sklep) koryto zwęża się gdyż większość wód płynie kanałem Popio, dopływamy do zastawki, gdzie konieczna jest przenoska, dalej możemy spotkać zwalone drzewa.
• 68 km - most drogowy w miejscowości Žagarine, koryto rzeki dalej jest wąskie i kręte, przepływamy przez bród, przy którym znajdują się miejsca biwakowe. Koryto jest coraz węższe, w wielu miejscach przeciskamy się pod drzewami bądĄ przez szuwary.
• 73,5 km - początek 14-to kilometrowego uregulowanego koryta, po obu stronach miejsca biwakowe, gdzie możemy zakończyć trzeci dzień wyprawy. Dalej rzeka przypomina kanał, po 1,5 km z lewej strony dopływ rzeki Špigule, a po niedługim czasie po prawej mijamy wpływ Łukny.

• 78,5 km - dopływamy do mostu na trasie A4 Warszawa-Wilno, za drugim zakrętem rzeka staje się bardziej atrakcyjna, mijamy kilka pochylonych drzew. Mijamy kolejno prawy dopływ Onupis, mostek na drodze żwirowej, lewy dopływ Pirčiupis.
• 88,3 km - most we wsi Dargužiai rzeka zaczyna ponownie meandrować, mijamy po prawej miejsce biwakowe, dopływ Graužupis i kolejny biwak.
• 90,3 km - ponownie przepływamy przed mostem drogowym na trasie do Wilna, 2 kilometry poniżej rzeka wpływa do lasu, gdzie jest kilka ładnych miejsc biwakowych.
• 95,8 km - dopływamy do mostu w miejscowości Valkininkai, są tu kościół, sklepy, bar. Za wsią po obu stronach Mereczanki kilka miejsc biwakowych.
• 98,8 km - prawy dopływ rzeki Šalčia, rzeka wyraĄnie się rozszerza. Mijamy kolejne biwaki, jeden z nich warto wybrać na nocleg i zakończenie czwartego dnia spływu, gdyż póĄniej przez kilkanaście kilometrów nie będzie takiej możliwości. Po kilku kilometrach Mereczanka wpływa do lasu, jest to jeden z najpiękniejszych jej odcinków (ok. 7 km).
• 105,2 km - mijamy położoną na wysokim brzegu wieś Kukiškes, dalej rzeka ponownie płynie wśród łąk, z lewej strony mijamy dopływ rzeki Verseka.
• 116,1 km - dopływamy do wsi Pomerkiai, za którą znajduje się most kolejowy na trasie Wilno - Grodno. Mijamy po prawej wieś Biekšios, za którą znajduje się miejsce biwakowe, następnie Barteliai, a po lewej Moliai. Rzeka ma wysokie zalesione brzegi, a następnie wpływa na teren rezerwatu głazów narzutowych (na końcu niewielki biwak), za nim rzeka płynie przez lasy, łąki i pola. Na którymś z miejsc biwakowych planujemy zakończenie piątego dnia i nocleg.
• 133,4 km - ponownie wpływamy do lasu, zaczynają się wysokie, urwiste brzegi, Mereczanka ponownie ma charakter rzeki górskiej. Na prawym brzegu, a po kilku kilometrach również na lewym miejsca biwakowe.
• 139 km - dopływamy do miejscowości Varena, po lewej dopływ rzeki Beržupis, po prawej miejsce biwakowe. Mijamy most, przy którym uchodzi rzeka Varena. Za mostem po prawej kolejne miejsce biwakowe (proponujemy zakończenie szóstego dnia), dalej rzeka płynie przez las.
• 148,1 km - mijamy lewy dopływ rzeki Derežnyčia, zabudowania wsi Salovarte na prawym i Moliadungnis na lewym brzegu, a następnie dopływ Vardaunia, nurt staje się wyraĄnie szybszy.
• 154,8 km - mostek we wsi Perjola, za wsią biwak na prawym brzegu. Dalej wpływy dwóch kolejnych rzek oraz zabudowania wsi Miliponiške, po lewej dopływ Lavysas. Wpływamy na teren Dżukijskiego Parku Narodowego (Dzukijos Nacionalinis Parkas).
• 166,2 km - mijamy dopływ rzeki Uła, za którym na lewym brzegu wyznaczono miejsce biwakowe. Możemy tu zakończyć siódmy dzień spływu. Dalej rzeka ma zmienny nurt, napotykamy na bystrotoki. Płynąc mijamy zabudowania Mardasayas.

• 173,3 km - dopływamy do ujścia rzeki Gruda, przed nim po prawej stronie miejsce biwakowe. Mijamy położoną na lewym brzegu miejscowość Pulvočiai. Uwaga na drut przeciągnięty przez rzekę! Poniżej wsi kolejne wyznaczone miejsce biwakowe, dalej lewy dopływ Skrobulus, dalej jest również kilka pól biwakowych.
• 185,3 km - mijamy most drogowy na trasie A4 Druskienniki - Wilno, przed znajduje nim się wyznaczone pole biwakowe.
• 188,3 km - Mereczanka wpływa do Niemna w pobliżu miasteczka Merkine, w którym znajdują się sklepy, kościół, bary. Możemy zakończyć spływ przy moście lub kontynuować go.

Niemen

• 188,5 km - przepływamy pod mostem drogowym, za którym znajduje się rozlewisko rzeki z kilkoma wyspami. Na lewym brzegu miejsce biwakowe, gdzie możemy np. zakończyć ósmy dzień spływu.

• 196,3 km - docieramy do kolejnego miejsca biwakowego położonego na lewym brzegu rzeki, tuż za nim po prawej dopływ rzeki Apsinge znajdują się kolejne miejsca biwakowe oraz urocza plaża. 2 km dalej dopływ Netiesca, w pobliżu którego są dwa miejsca biwakowe na prawym brzegu, a nieco dalej następny.
• 205,6 km - docieramy do wyspy na Niemnie, za którą po około 3 km w pobliżu granicy Dżukijskiego Parku Narodowego znajduje się kolejne miejsce biwakowe. Rzeka rozszerza się, nurt jest zmienny, napotykamy na mielizny i piaszczyste łachy. Należy zwrócić uwagę na malownicze urwisko na prawym brzegu.
• 214,3 km - mijamy głaz narzutowy Klebono uola znajdujący się w korycie rzeki, na lewym brzegu rozciąga się rezerwat przyrody.
• 219,2 km - docieramy do wsi Nemunaitis, w której możemy zakończyć spływ zarówno po lewej jak i po prawej stronie. Po prawej stronie znajduje się sklep, kościół i bar. Na lewym brzegu znajduje się hotel, a w nim restauracja niestety z dosyć wygórowanymi cenami. Przy hotelu po uzyskaniu zgody można biwakować. Możemy również płynąć do miasta Alytus ok. 20 km.

Szlak Salcia - Mereczanka - Niemen (Šalčia - Merkys - Nemunas) 164 km (44 + 89 + 31) - ok. 8 dni.

Bardzo malowniczy, dziki, ale dość łatwy szlak. Brzegi łatwo dostępne, zatem obfitują w miejsca biwakowe (nie uregulowane). Rozpoczynając spływ Šalcią, która płynie przez Puszczę Rudnicką, omijamy ok. 14-to kilometrowy uregulowany odcinek Mereczanki. W tym regonie mieszka dużo osób polskiego pochodzenia, stąd porozumiewanie się nie nastręcza żadnych trudności. Opis rzeki Šalčia pojawi się na naszych stronach już wkrótce. Pozostała część szlaku wg opisu wyżej.

UWAGA!

Spływy dostępne tylko dla grup zorganizowanych w terminie dowolnie ustalonym przez grupę.

Świadczenia zawarte w cenie:
• miejsce w dwuosobowym kajaku lub kanoe z wyposażeniem (wiosła/pagaje, kamizelki asekuracyjne)
• transport uczestników i sprzętu na miejsce rozpoczęcia i powrotny z miejsca zakończenia spływu
• bilety wstępu do Dżukijskiego Parku Narodowego (szlak Uła - Mereczanka - Niemen)
• zalaminowana mapka szlaku (komplet na kajak)
• ubezpieczenie NNW